ელარჯი

ელარჯი — ქართული სამზარეულოს, კერძოდ კი სამეგრელოს რეგიონისთვის დამახასიათებელი ტრადიციული კერძი. მზადდება სიმინდის ღერღილისა და ფქვილისაგან მომზადებულ სქელ ფაფაში (ღომი) დიდი რაოდენობით სულგუნის ჩაზელვით. კერძი გამოირჩევა მაღალი ელასტიკურობითა და ერთგვაროვანი სტრუქტურით. ელარჯი სამეგრელოს სავიზიტო ბარათად ითვლება და ტრადიციულად საპატიო სტუმრებისთვის ან სადღესასწაულო სუფრისთვის მზადდება. სიტყვა „ელარჯის“ წარმოშობის შესახებ არსებობს როგორც ლინგვისტური, ისე ხალხური ვერსიები. ლინგვისტური განმარტებით, მეგრულ ენაში „ელარჯი“ აღნიშნავს მასას, რომელიც არის არეული ან გადაზელილი. ოთარ ქაჯაიას მეგრულ-ქართული ლექსიკონის მიხედვით, ელარჯი განიმარტება როგორც „ყველშერეული (ჩახარშულ-ჩაზელილი) ღომი“. ელარჯის ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული დასავლეთ საქართველოში სიმინდის კულტურის გავრცელებასთან. XVII საუკუნემდე, სანამ საქართველოში სიმინდი შემოვიდოდა, მოსახლეობა იყენებდა ღომის მარცვალს (Setaria italica), რომელიც შემდგომ სიმინდმა ჩაანაცვლა. ეთნოგრაფიული მონაცემებით, ელარჯი თავდაპირველად მწყემსების საკვები იყო. სამეგრელოს მთებში (ლაკადაში) მყოფ მწყემსებს თან ჰქონდათ ღერღილი და ადგილზე ამზადებდნენ ყველს. ცივ ამინდში ცხელი და კალორიული კერძი ენერგიის საუკეთესო წყაროს წარმოადგენდა...