მუმლი მუხასა
მუმლი მუხასა — ერთ-ერთი უძველესი ქართული (კახური) ხალხური ლექსი და სიმღერა, მომდინარეობს წარმართული ხანიდან.
მუმლი მუხასა — ერთ-ერთი უძველესი ქართული (კახური) ხალხური ლექსი და სიმღერა, მომდინარეობს წარმართული ხანიდან.
მუმლი მუხასა — ერთ-ერთი უძველესი ქართული (კახური) ხალხური ლექსი და სიმღერა, მომდინარეობს წარმართული ხანიდან. იგი შეიქმნა მუხის, როგორც სიძლიერისა და გამძლეობის სიმბოლოს, სადიდებლად. სიმღერამ თავისი განვითარების მრავალსაუკუნოვან მანძილზე გარკვეული ცვლილებები განიცადა შინაარსის, სოციალური ფუნქციისა და მუსიკალური აღნაგობის მხრივ.
მკაფიოდ გამოხატული მეტრ-რიტმი და შესრულების ანტიფონური (ორგუნდოვანი) წესი გვაფიქრებინებს, რომ სიმღერა თავდაპირველად მუხის გარშემო ფერხულით სრულდებოდა. დროთა განმავლობაში „მუმლი მუხასა“ შეიცვალა თავისი პირვანდელი ფუნქცია და შრომის სიმღერად იქცა (სრულდება სიმინდის თოხნის დროს). XIX საუკუნეში „მუმლი მუხასა“ საბოლოოდ დაიხვეწა და სამხმიანი სიმღერის სახით გავრცელდა. სიმღერამ სიმბოლური ხასიათი (მუხა-საქართველო, მუმლი-მტრები) და პატრიოტული ჟღერადობა შეიძინა.
„მუმლი მუხასა“ პირველად ზ. ჩხიკვაძემ გამოაქვეყნა თავის კრებულში 1896 წელს.
ვ. კოტეტიშვილი, ხალხური პოეზია, გამოც. მე-2, თბ., 1961;
თ. მამალაძე, შრომის სიმღერები კახეთში, თბ., 1962;
ზ. ჩხიკვაძე, სალამური, ტფ., 1896;
გ. ჩხიკვაძე, ქსე, ტ. 7, გვ. 197-198, თბ., 1984
ალილოქართული საწესო სიმღერა. სრულდებოდა შობის წინა ღამეს.
ალი-ფაშაქართული ხალხური (გურული) სიმღერა. პოლიფორნიური საგუნდო შემოქმედების კლასიკური…გვრინიმთიბლური სიმღერის კილო. სრულდებოდა ინდივიდუალურად, თიბვის დროს ცელის მოძრაობის…მეტივურიქართული ხალხური შრომის პოეზიის სახეობა; გუნდური სიმღერა, რომელსაც ასრულებდნენ…ერთხელ წისქვილს წასვლისათვისსაოხუნჯო ხასიათის ქართული ხალხური საფერხულო სიმღერა რაჭიდან.სი ქოული ბატამეგრული ხალხური სიმღერა. ლეგენდის მიხედვით, ამ სიმღერის შინაარსი რეალური…მუმლი მუხასა — ერთ-ერთი უძველესი ქართული (კახური) ხალხური ლექსი და სიმღერა, მომდინარეობს წარმართული ხანიდან. იგი შეიქმნა მუხის, როგორც სიძლიერისა და გამძლეობის სიმბოლოს, სადიდებლად. სიმღერამ თავისი განვითარების მრავალსაუკუნოვან მანძილზე გარკვეული ცვლილებები განიცადა შინაარსის, სოციალური ფუნქციისა და მუსიკალური აღნაგობის მხრივ.