ქართული

ქართული, სადარბაზო, სატრფიალო, სააშიყო — ქალ-ვაჟთა უძველესი, რომანტიკული შინაარსის წყვილური ცეკვა. ქართული ხალხური ქორეოგრაფიის მწვერვალი. ჩაისახა თეატრალიზებული სინთეზური სანახაობის — სახიობის — წიაღში (XI—XII საუკუნეები). თავდაპირველად სრულდებოდა გაცეკვებული დიალოგის სახით. ცეკვა 5-ნაწილიანია, ზოგჯერ სრულდება ოთხ ნაწილად. შესრულების აუცილებელი პირობაა — ქალთათვის — სამდაკვრით სვლაზე აგებული გედისებური სინარნარე. ვაჟთათვის — მრავალნაირი გასმები ტანის შეურყევლად. მუსიკალური ზომა 6/8. ცეკვა ქართულის კლასიკური ნიმუშები გვხვდება. ზაქარია ფალიაშვილის ოპერებში „აბესალომ და ეთერი“ და „დაისი“, დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“, ანდრია ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერი“ და სხვა.

გვარამაძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 472.