დალა კოჯას ხელღვაჟალე
„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ („დალი კლდეში მშობიარობს“) — უძველესი სვანური ფერხული და მისი თანმხლები სიმღერა. შექმნილია ნადირობის ქალღმერთ დალის პატივსაცემად.
დალა კოჯას ხელღვაჟალე: აღწერა
„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ („დალი კლდეში მშობიარობს“) — უძველესი სვანური ფერხული და მისი თანმხლები სიმღერა.
შექმნილია ნადირობის ქალღმერთ დალის პატივსაცემად. ფერხულში მონაწილეობენ როგორც მამაკაცები, ისე ქალები. შინაარსობრივად განეკუთვნება ამირანიანის სიმღერების ციკლს. მასში გადმოცემულია ამირანის დაბადების ეპიზოდი: კლდეში მშობიარე დალის დიდი სიმაღლიდან გადმოუვარდა ახალშობილი ამირანი, იგი მონადირე გერგილმა გამოსტაცა კლდის ძირში დაბუდებულ მგლის ხროვას და დედას დაუბრუნა. დალიმ დალოცა მონადირე და წარმატება უსურვა.
ვრცლად ▾
სიმღერა სრულდება ჭუნირის თანხლებით (ან მის გარეშე) სამ ხმაში. სიმღერას ვრცელი ბალადური ტექსტი ახლავს. როგორც ლექსი, ისე სიმღერა წარმართულ პერიოდს უნდა განეკუთვნებოდეს. სიმღერა სრულდებოდა რიტუალის სახით, ნადირობის წინ; იგი სვანურისათვის დამახასიათებელი კომპლექსური მრავალხმიანობის ერთ-ერთი ცნობილი ნიმუშია. სრულდება ორგუნდოვანად (ანტიფონურად). მღერიან ქალებიც. მუსიკალური ზომაა 2/8.
თათარაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ ანსამბლ „ქართული ხმების“ შესრულებით („პირველი არხი“, 2020) YouTube-ზე;
„სვანური პოეზია“, სიმღერები შეკრიბეს და ქართულად თარგმნეს ა. შანიძემ, ვ. თოფურიამ, მ. გუჯეჯიანმა (მასალები ქართველურ...
მსგავსი: ცეკვები
დავლურიქართული ხალხური ჯგუფური მასობრივი ცეკვა.
სამაიაწარმართობის დროინდელი ქართული რიტუალური საფერხულო ცეკვა.
მთიულური
ხორუმისაბრძოლო შინაარსის საფერხულო წყობის უძველესი ქართული ხალხული ცეკვა.
ქართული ნაციონალური ბალეტიქორეოგრაფიული ანსამბლი, დაარსდა 1945 წელს ილიკო სუხიშვილისა და ნინო რამიშვილის…ქართული ხალხური ცეკვებიქართულ ფოლკლორულ ცეკვათა ერთობლიობა, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ქართულ…ხშირად დასმული კითხვები
რა არის დალა კოჯას ხელღვაჟალე?
„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ („დალი კლდეში მშობიარობს“) — უძველესი სვანური ფერხული და მისი თანმხლები სიმღერა. შექმნილია ნადირობის ქალღმერთ დალის პატივსაცემად. ფერხულში მონაწილეობენ როგორც მამაკაცები, ისე ქალები. შინაარსობრივად განეკუთვნება ამირანიანის სიმღერების ციკლს.
ტექსტი: ქართული ვიკიპედია, „დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ (CC BY-SA 4.0).
როგორ მივუთითოთ წყარო: SAY.GE — დალა კოჯას ხელღვაჟალე, https://say.ge/culture/dances/dala-kojas-khelghvazhale.
